Merzifon İş ve Yaşam Merkezi

ÖNSÖZ

Tüketim – Mekan – Meta Üzerine

Bugün günümüz koşullarına baktığımızda değişen üretim-tüketim ilişkileri yalnızca ticari nesnelerin tasarlanmasını, üretilmesini veya reklam edilmesini etkilemekte kalmamış; toplumu, gündelik hayatı ve bilhassa bireyi birinci elden etkileyen yeniden tanımlayan ve tasarlayan etmenleri doğurmuştur. Günümüz dünyasının hızlı değişimi toplumu, bireyi ve mekanı yeniden kapitalist bir perspektifte  yaratmıştır. Birey üreten ve tüken bir araç haline gelirken; gündelik hayatın içinde geçtiği mekanlar da özellikle de tüketim ve iş mekanları üretilen ve tüketilen hacimler haline dönüşmüştür.

 

İnsanlığın son 300 yılı ticari ve yaşamsal atılımlar ile bir ekonomik iş sistemi oluşturmuştur. Ancak bu, kapitalin bir iş sisteminden çıkarak gündelik hayatı kendi dinamiklerine göre düzenleyen bir “sanal gerçeklik” haline gelmiştir. Bireye hayatında birçok özgürlük tanıyan bu sistemin bireyi birer makine, araç haline getirmiştir. Hayaller ve rüyalar postmodern dünyanın neon kafes diye adlandırılan hapishanevari mekanlarında toplumlara sunulmuştur. Kitle iletişim araçlarıyla televizyonlardan – akıllı telefonlara kadar 60 yıllık bir süreçte alışveriş merkezlerinde tüketimin, sterilize ofislerde aralıksız çalışmanın mutluluğun anahtarı olarak gösterilmesi kaçınılmazdı. Daha mutlu, daha zengin, daha sağlıklı, daha güzel olmanın yolunu arayan insanlar ve mekanları birer gerçeklik olarak sunulmuştur. Bu sanal gerçeklik arayışının mekansal ortamda yansıması kendisini bir televizyon dizisindeki sevdiği bayan karakter gibi alışveriş merkezinde en güzel kıyafetleri ile dolaşmasında, vitrinlere bakmasında bulmuştur. İnsanoğlu için hayat sürekli olarak “kurgulanmış” bu yeni mekanlarda geçerken, asıl hayattan ve doğadan kopuk kapalı kutuların içinde yapay sokak, su ve ağaç düzenlemeleri eşliğinde hayatı yaşamaktadır. Bu yeni kurgulanmış mekanlardan özellikle ticaretin sistemli döndüğü alışveriş merkezlerinde temalar, vitrinler veya dekorlar sürekli değiştirilerek zamansızlığa ve çok karakterli yapıya bürünmüştür.

Günümüzde “haydi kalk bir alışveriş merkezi yapalım!” değimi yeni nesil mekanların metalaştırılması sonucudur.  Mekanın metalaşması seçilen bir hacim oluşu; “yaşanılmaması” postmodern ve günümüz dünyasının bize sunduğu alan kültürüydü. Hepimiz zihinlerimizde başka yerlerde yaşadığımızı, güzel bir plajda tatil yaptığımızı veya farklı yerleri keşfettiğimizi hayal ederiz. Mekanın yaşanılmasından ziyade bir meta olarak temalı maskelerle oluşturulmasının temelindeki düşünce de insanoğlunun bu içselleştirilmiş hayallerine dayanıyordu. 

 

Halbuki bir han veya bedestenin zaman-karakter ilişkisi çok daha güçlü olmasına rağmen çağa ayak uydurmakta zorlanmıştır. Kent merkezlerinde kalan eski ticari yapılar gerek altyapıdan olsun gerekse ticari korunmadan mahrum bırakılmışlardır. Otopark, tuvalet, yeme-içme mekanları veya eğlence gibi etmenlerin alışveriş merkezlerinde bir arada bulunması da aracı olan, hızı ile kentin birçok yerine kolayca ulaşabilen yeni jenerasyon bireylerin tek seçeneği olmuştur. Ancak tarih içinde ticaret ve iş alanlarına bakıldığında bu tarihi mekanların sosyal etkileşime ev sahipliği yapan, samimi ve hareketli mekanlar olduğunu görürüz. Çarşı Osmanlı döneminde kentteki insanların sosyal hayatındaki bir günün neredeyse tamamının geçtiği yerdi. Dörtgen planlı, ortası avlulu ve revaklı genellikle de 2 katlı yapılardan oluşuyorlardı. Birlikte bu yapılar birer ticaret merkezini oluşturuyorlardı.

 

Konum

İlk çağlarda Tarsus’tan Samsun’a kadar uzanan ticaret yolu üzerinde bulunan Amasya Yeşil Irmak’ta seyreden küçük tonajlı gemilerle denize ulaşıyordu. Bu özelliğiyle Osmanlı döneminde ekonomik boyutuyla önemli bir kent olarak öne çıkmaktadır. Dönemin kentinde bulunan darphane bu ekonomik hareketliliğin göstergesidir. İran ipeklerinin varlığı Amasya’nın coğrafi olarak etkisini göstermektedir. Amasya’nın en büyük ilçesi konumun bulunan Merzifon’un tarihi M.Ö. 5500 yıllarına kadar dayanmaktadır. Orta Karadeniz bölgesinin iç kısmında yer alarak Orta Anadolu ile kurduğu bağ bakımından önemli bir konuma sahiptir.

 

T.C. Merzifon Belediyesi İş ve Yaşam Merkezi yarışma alanı da ilçenin merkezinde tarihini ve dokusunu koruyabilmiş ticari merkezindedir. Merzifon’un merkezindeki bedesten ticaret alanının merkezi haline gelmiştir ve bugüne kadar etkisini taşıyabilmiştir. Taş Han, dükkanlar, pasaj ve atölyeler ile Merzifon’un ticari bölgesi günümüzde halen varlığını sürdürmektedir. Cumhuriyet Caddesi sayesinde kent trafiğinin ana arterine bağlanır. Cumhuriyet Caddesi’nin güneybatı tarafında kalan kısmının ve ilerleyen zamanda ilçenin güneybatısına doğru bir ticari hareketlilik kazanmasında gelecekte iş ve yaşam merkezinin önemi büyüktür. 

 

Biçim

Tarihsel arka plana bakıldığında Amasya ve Merzifon’un sahip olduğu değerlerin biçimlerinde ortak noktaların olduğunu görebiliriz. M.Ö. 3. yüzyılda kalker kayaların içine oyulan Pontus kral kaya mezarlarındaki tonoz formları ile Osmanlı dönemi Merzifon’undaki avlulu-arkadlı yapıların kemerleri arasında iki bin yıllık bir yapısal bağ söz konusu. Formun modern olarak sade bir üslupla geçmişten referans alması ve bulunduğu yer ile gelecekte daha güçlü bağlam kurabilmesi amaçlanmıştır.

Yapı arazisinin yaklaşık 28mt x 47mt oluşu modülasyonun kare olarak 7 metrelik akslarla bölünmeyi uygun görmüştür. Tonoz modülün cephesi 7 metre olup derinliği de 28 metredir. Tonoz ucunun 15,50 metre yüksekliğinde tasarlanması ve modülün tekrar ederek çoğaltılması ile fonksiyonların yerleşimi yapılmıştır.

 

Yerleşim

Yapının tek bir blok ile barındırdığı çok fonksiyonellik yapının kullanıcılar tarafından algılanmasında zorluklar çıkarabilme olasılığı doğmuştu. Bunun için yapı kütlesinin ikiye bölünerek bir ara sokak – pasaj yaratması ve uygun görülmüştür. Bununla birlikte yaşam merkezi ile ofis – ticaret blokları ayrılmıştır. İç sokak Kargaoğlu Sokak ile birleşerek yapıyı şehrin kuzeybatısına bağlar. Pasaj 47 metre uzunluktaki alanın 6 modülden sonra geriye kalan 5,15 metre genişliğine sahiptir.

 

Program

Yapı rasyonel olarak ikişerli yüksek tonozlu bölümlere ayrılmıştır. Program 28*28 mt ve 28*14 mt tabanlı alanların içinde çözümlenmiştir. Meydanlara ve Cumhuriyet Caddesine en yakın konumda olan Yaşam Merkezi ve bir pasajla ayrılan ofis ve iş yerleri blokları. Bu üç bloğun en üst tonozlu katları özel işlevler için ayrılmıştır. İş yerlerinin ve ticaretin olduğu bloğun üst katı lokanta, Yaşam Merkezi’nin bulunduğu katın en üst katı çok amaçlı salon ve Ofislerin bulunduğu bloğun en üst katı da tanıtım-kokteyl, iş toplantısı-buluşması gibi etkinliklere ev sahipliği yapabilecek şekilde düzenlenmiştir.

 

Yaşam Merkezi

Giriş katında Yaşam Merkezi bloğunun halka açık terası, girişte de bekleme alanıyla ziyaretçilerini üst katlara dağıtır. Birinci katta ortak çalışma ve enstrüman çalışma alanları ile birlikte idareci ve eğitmen odaları bulunmaktadır. Yine öğrencilerin mola zamanlarında birlikte zaman geçirebilecekleri yarı açık alanları mevcuttur. İkinci katta eğitim ve idari birimler ile yine öğrencilerin buluşabileceği yarı açık ortak alanları mevcuttur. Üçüncü kat çok amaçlı salon olarak olabildiğince bölmesiz ve iki kat yüksekliğinde 6,5 metre olarak tasarlanmıştır. İstenildiğinde sergi, sunum veya atölyeler gerçekleştirilebilir.

 

İş & Ticari Merkezi 

Giriş katı üst kattaki dükkân ve iş yerlerine ulaşımı sağlayan girişini halka açık terasını ve kamusal birimlerini barındırır. Yine de halkla direkt ilişkili iki adet dükkânda (berber ve bakkal) zemin katta kolayca ulaşılabilir durumdadır. Birinci kat eski hal binasının sakinlerine yönelik zemin katla ilişkisi güçlü olacak şekilde esnaf işletmelerine ayrılmıştır. (Kunduracı, giyim satış, terzi, kuyumcu, manifaturacı, kundura boya, derici, bilgisayarcı, avukat, inşaat mühendisi, eczane, Turkcell ve Dijitürk bayileri) Esnafa hizmet etmesi düşünülen mutfak da çekirdek ile merkezdedir. İkinci ve üçüncü katlarda lokanta, dükkânlar ve kafe olarak kullanılabilecek serbest ticari mahaller bulunmaktadır. Dördüncü kat ise tümüyle nitelikli bir restorana ayrılmıştır.

 

Ofisler

Giriş katından itibaren devam eden üç katta toplam 12 adet ofis alanı yaratılmıştır. Çekirdek etrafında ofis alanlarına hizmet veren tuvalet grupları, mutfak, fotokopi odası ve vestiyer bulunmaktadır. En üst kat gerekli görüldüğünde özelleştirilebilecek ticari amaçlı sunum ve toplantıların yapılabileceği mekândır.

Bodrum Katlar

36 araçlık ve bisiklet-motosiklet otoparkı ile birlikte bodrum birinci katta depolar, sığınak, orta-düşük voltaj kontrol odaları, scada ve güç üniteleri bulunmaktadır. Bodrum ikinci katta ise araç yıkama ünitesi, boiler odası, gri su tank ünitesi odası ve ups güç odası bulunmaktadır.

Show More

volkandalağan